Dopiero w XVI w. pojawiają się nowe aspekty w spojrzeniu na kondycję kobiety. Ale czy ceniono kobiety? Akceptowano je czy odrzucano? Wielu mężczyzn, zakonników i świeckich, uważali oni, że istnieją kobiety obdarzone „duchem męskim” zwanym ”virago”(przyznanie kobiecie takiej cechy uważali zresztą za największy komplement). Inni nie ustawali w głoszeniu zasady podporządkowania kobiet w społeczeństwie, bojąc się, że zrównanie mężczyzn i kobiet mogłoby być powodem do napięć w życiu małżeńskim.

Jedną z pierwszych kobiet, która przeciwstawiła się dyskryminacji była Christine de Pisan, Włoszka mieszkająca we Francji. W swoich pismach żarliwie broni praw kobiet. Najlepiej ten aspekt opisuje w „Livre de la cite des dame” napisanej w 1404roku. Christine de Pisan opisuje bohaterstwo Joanny d” Arc. Autorka wynosi postać młodej kobiety do rangi symbolu kobiecego heroizmu, wcale nie mniejszego niż wielu patriotów mężczyzn. Jej pisarstwo i poruszana przez nią kwestia kobieca, coraz bardziej rozpowszechniło się w Europie, szczególnie w Anglii. Jedynym krajem w którym niewiasta była uważana za wzór świętości dla wszystkich chrześcijan, to była Hiszpania. Jeszcze w drugiej połowie XVI wieku nie odnotowano znaczących zmian w podejściu do kwestii kobiecej- mimo tego, w rzeczywistości były kobiety, które nie miały zamiaru pozostawać na marginesie. Angela da Merici( 1474-1540), zakładając fundację urszulanek, jako pierwsza odeszła od tradycji monastycznej. Teresa z Avila(1515-1581) stworzyła klasztor, w którym panowało skrajne ubóstwo ze względu na całkowite wyrzeczenie się dóbr materialnych- projekt ten realizowała z uporem i wbrew fali krytyki, nieufności i niezrozumienia w kręgach lokalnych decydentów. Joanna de Chantal(1572-1641) pragnęła powołać do życia instytut zakonny bez klauzury. Ja natomiast chcę tu skupić moją uwagę na postaci św. Teresy z Avila. Żyła w czasie „ złym” dla kobiet- tak zanotowała w swojej autobiografii. Pisała : „ jestem słabą kobietą, która nie jest aż tak wolna, by móc realizować wszystko, co zamierza. Cierpiała, gdy nuncjusz Filippo Sega nazwał ją „włóczęgą, kobietą niespokojną i nieposłuszną, twórcą złej doktryny, którą zamierzała propagować pod płaszczykiem pobożności…wbrew nauce św. Pawła, który nakazywał kobietom milczeć. A jednak nie zraziła się wspierając się Pismem Świętym wypełniała to, co uważała za wolę Boga. W jej pismach nie brak takich chwil, gdy się po prostu uskarża przed Bogiem:…”Panie duszy mojej, gdy żyłeś na ziemi nie gardziłeś kobietami. Przeciwnie z wielką dobrocią je wspomagałeś i widziałeś w nich tak wiele miłości i o wiele więcej wiary, niźli u mężczyzn. Zresztą była wśród nich Twoja Przenajświętsza Matka…”Gdyś jeszcze mieszkał na tej ziemi, nie gardziłeś, Panie, niewiastami, które garnęły się do stóp Twoich: przeciwnie z wielką dobrocią je przyjmowałeś i hojne łaski na nie wylewałeś, Magdalenę chwaliłeś, iż wielce umilowała…”

Zaszczyciłeś Panie kobiety na tym świecie…Czy wydaje Ci się możliwym, że w publicznym życiu nie będziemy robiły rzeczy ważnych dla Ciebie, że nie ośmielimy się mówić o prawdach, dla których łzy wylewamy w skrytości, i że nasze jakże godziwe prośby, nie zostaną przez Ciebie wysłuchane? Nie wierzę w to Panie, a ufność pokładam w twojej dobroci i sprawiedliwości. Jesteś sędzią sprawiedliwym i nie uważasz jak sędziowie tego świata- którzy wszyscy, synowie Adama, są mężczyznami- męstwa praktykowanego przez kobietę za rzecz podejrzaną.

O, mój Królu, przyjdzie dzień, w którym wszyscy się poznamy. Nie mówię za siebie…Widzę, że już nadchodzi czas, kiedy nie będzie więcej powodu, by gardzić duszami mężnymi i silnymi tylko dlatego, że są to dusze kobiece…”

Napisałam to cytując fragmenty z pism św. Teresy z Avila, które są świadectwem  tego jak bardzo ważne dla kobiet było i jest samo poznanie. Nie chodzi tu przecież o charakterystykę podziału zalet i wad kobiety czy mężczyzny, ale bardziej istotne jest, aby wyeksponować to co w kobiecie najlepsze, coś co służy ku rozwojowi dobra w innych. W „ Drodze Doskonałości” św. Teresa podkreśla ten fakt szczególnie, gdzie zdecydowanie walczy z mentalnością, wedle której kobiety nie są zdolne do modlitwy kontemplacyjnej. Sprzeciwia się twierdzeniom, że wystarczy jak kobieta odmówi ”Ojcze nasz i Zdrowaś Mario”, że modlitwa kontemplacyjna nie jest dla kobiet, gdyż może doprowadzić do ulegania iluzjom, i że „zniesławia tylko cnotę” a „ niewiasta niech pilnuje kądzieli”….

Wiele jeszcze można by napisać odnośnie kwestii kobiecej w czasach nie tylko dawnych, ale współczesnych szczególnie….

Godność i samodzielność kobiety to tematy wciąż aktualne i mające zarówno wielu zwolenników jak też są nadal przecież i tacy, którzy myślą kategoriami z przed wielu, wielu lat…dla których ten temat nie ma może większego znaczenia, ale czy rzeczywiście?….

Zachęcam wszystkich do refleksji nad sprawą godności kobiety, jej obecności we współczesnym świecie, w Kościele , w społeczeństwie, w świecie lekceważącym najbardziej zasadnicze problemy ludzkiego życia. Myślę, że potrzebne jest nowe spojrzenie na tożsamość kobiety w dzisiejszym świecie chrześcijańskim. Przez wiele wieków kobieta i jej duchowa oryginalność nie była właściwie oceniana, ani też doceniana jako rzecz istotna w rozwoju całego społeczeństwa, a nawet jeśli była dostrzegana, to tylko po to, by natychmiast zepchnąć ją na margines. Czy warto jednak nadal przypominać o tym, co zostało już dawno napisane o kobiecie przez kobietę? To pytanie jest szczególnie dla poszukujących prawdy o kobiecie…..

Informacje czerpałam z książki, którą polecam nie tylko kobietom…”Geniusz kobiecy”s.Giovanna della Croce

Z Psalmu(101,8)Dawida:

Nie spałem, i stałem się jak wróbel sam jeden na dachu…

Otworzyłem oczy swego umysłu i znalazłem się ponad wszelkimi poznaniami naturalnymi samotny i bez nich: na dachu, czyli ponad wszystkimi rzeczami tej ziemi.  Mówi , wiec, że stał się jak wróbel samotny, gdyż w tym stanie kontemplacji znamionują ducha podobne właściwości jak ptaka samotnego.

Właściwości tych jest pięć:

1. spoczywa on zwykle na najwyższych miejscach: duch człowieka również wznosi się w tym stanie do najwyższej kontemplacji.
2. ma zawsze dziobek zwrócony w tę stronę, skąd przychodzi powiew: duch człowieka również zwraca dziób afektu tam skąd przybywa duch miłości czyli Bóg.
3. przebywa zwykle sam i nie dopuszcza innego ptaka blisko siebie, a gdy się który zbliży, on natychmiast odlatuje tak i duch człowieka jest w tej kontemplacji w oddaleniu od wszystkich rzeczy, wyzuty ze wszystkiego i nie chce niczego, tylko tej samotni w Bogu.
4. śpiewa głosem pełnym słodyczy: to samo również czyni duch w tym czasie gdyż pochwały jakie śpiewa Bogu, wypływają z najsłodszej miłości i są dla niego samego najmilsze, a i Bogu również bardzo drogie.
5. nie ma określonego koloru: tak również w tym nadmiarze duch doskonały nie tylko nie ma jakiegoś zabarwienia, afektu zmysłowego, czy miłości własnej, lecz nawet żadnego szczegółowego rozważania rzeczy tak wyższych jako i niższych i nie może wypowiedzieć ni określić swych przeżyć, gdyż to co posiada, to przepaść wiedzy Bożej…..

Fragment. „Pieśń Duchowa „św. Jan od Krzyża.

Autokreacja,to nieustanny proces samookreślenia i samodoskonalenia. Podczas autorefleksji następuje kreowanie własnej tożsamości, z drugiej zaś strony, jest to proces świadomego wpływania na własny rozwój w systemie „ja”-świat poprzez regulację stosunków z otoczeniem. Człowiek podejmuje czynności autokreacyjne, które skierowane są na inicjowanie  „przemian wewnętrznych”, wiąże się to z procesem samowychowania, samokształcenia , ale też z działaniami, które odnoszą się do wyboru drogi życiowej, formułowania celów życiowych, realizowania cenionych wartości wzbogacania swojego życia.

Autokreacja może realizować się jako działanie intencjonalne, tu człowiek świadomie i celowo kreuje zmiany rozwojowe, może być też spontaniczne oddziaływanie na swój rozwój. Realizowanie tych celów wymaga dysponowania wiedzą autokreacyjną( jaki jestem? Czego pragnę?- istotna jest tu samowiedza zdobywana podczas aktywności autokreacyjnej. Podstawą są tu kompetencje autokreacyjne. Człowiek ma potrzebę rozwoju twórczego, potrzebuje ekspresji twórczej, stąd bierze się jego twórcza aktywność-skierowana na świat, lub następuje rozwój osobowości, co z kolei jest źródłem intencjonalnego rozwoju.

Rozwój człowieka jest integralny obejmuje wszystkie jego składniki: organizm, uzdolnienia, wolę, emocje, uczucia, inteligencję, charakter i temperament. Istota tego rozwoju polega na kształtowaniu się umiejętności przystosowania się do warunków środowiska człowieka. Rozwój cech osobowości i charakteru człowieka umożliwia mu  przystosowywanie się do nowych sytuacji życiowych, do pełnienia nowych ról społecznych. To oczywiście bardzo wpływa na twórczy rozwój człowieka. Przykładem twórczości może być zarówno nowe sposoby budowania domów, jak też nowe metody nauki języków obcych czy inne np. rozwój umiejętności artystycznych malarskich. Rozwój twórczy wyraża się na wszelkich możliwych płaszczyznach.

Człowiek tworzy sobie optymalne warunki życia, czyli nie chodzi tu tylko o zwykłe przystosowanie się do sytuacji zaistniałej w danym momencie. Człowiek tworzy np. nowe urządzenia techniczne, nowe usprawnienia techniczne. Rozwija się pozytywna relacja ze światem przyrody jak też z drugim człowiekiem np. o podobnych zainteresowaniach. Integralny rozwój człowieka obejmuje wszystkie procesy psychofizyczne, też wszystkie aspekty osobowości człowieka, jego potrzeby, doświadczenia, zainteresowania, uczucia, systemy wartości, przekonania, światopoglądy, zamiłowania, pragnienia, sposoby rozwiązywania zadań i problemów życiowych. Ten integralny rozwój człowieka uwarunkowany jest dość często wpływem wychowania, jak też autokreacji. Która korzystnie wpływa na rozwój wszechstronny człowieka.

Autokreacja jest źródłem moralnej satysfakcji, osobowość człowieka jest silniejsza, zdolna do pokonywania  trudności i realizowania nowych wyzwań. Autokreacja umacnia wiarę we własne siły, ułatwia usuwanie wad i utrwalanie pozytywnych cech osobowości. Pomaga w zrozumieniu siebie i autodedukcji, skłania do pracy nad sobą, uczy znajdowania przyjemności w uprawianiu trudnej sztuki tworzenia swojego wizerunku, uwrażliwia człowieka na potrzebę swojego rozwoju, zachęca do podejmowania nowych wyzwań, skłania do refleksji nad własnym życiem, ukazuje człowiekowi pozytywne skutki samowychowania, rozwija wyobraźnię. Wiedza z zakresu andragogiki umożliwia głębsze zrozumienie roli autokreacji jako czynnika intensyfikacji i racjonalizacji procesu integralnego rozwoju człowieka. Człowiek zaczyna rozumieć tę prawdę, że sam może pracować nad własnym wizerunkiem, charakterem i osobowością, że jest w stanie doskonalić się wszechstronnie. Autokreacja pomaga człowiekowi poznać swoje emocje, uczucia, kierować myśli we właściwym kierunku, by podejmować słuszne decyzje. Poprzez autokreację człowiek odkrywa w sobie nowe talenty lub rozwija te, które już wcześniej były mu znane.

Dzięki autokreacji integralny rozwój człowieka jest lepiej dostosowany do najgłębszych potrzeb duchowych człowieka i lepiej służy osiąganiu zadowolenia z życia, szczęścia i radości. Autokreacja rozwija w człowieku to co jest najważniejsze, czyli myślenie, wyobraźnię twórczą i poczucie własnej wartości. Badając i analizując czynniki rozwoju osobowości dorosłych andragogika uwzględnia przede wszystkim aktywność autokreacyjną. Poznanie swoich wad i zalet, samoocena, samokorekta. Integralny rozwój dokonuje się we wszystkich warstwach osobowości człowieka: w warstwie świadomości intelektualnej, inteligencji emocjonalnej, woli, myślenia, również w charakterze następują korzystne zmiany. Autokreacja jest świadomym  i celowym działaniem. Osobowość każdego człowieka jest niepowtarzalna.

Autokreacja kształtuje u osób ją uprawiających silne poczucie godności i wartości. Człowiek stara się być lepszym, więcej pracuje nad sobą, ważne są też motywy podjęcia działań takie jak: pragnienie bycia kimś, pragnienie znaczenia, popularności, uznania, szacunku, potrzeba sprawdzenia swoich możliwości, uzdolnień i szans, dążenie do sukcesu, chęć wyzwolenia ze zwykłości. Ważnym motywem może być chęć rozwoju swojej osobowości i wiele innych np. motyw religijny.

Autokreacja dorosłych może być źródłem inspiracji w różnych dziedzinach życia, ale istotne znaczenie ma np. w rodzinie, w działalności społecznej, w aktywności turystycznej, sportowej, uczestnictwo w kulturze, w twórczości artystycznej, naukowej i technicznej. Szczególne znaczenie ma autokreacja w pracy zawodowej. Związana z wyuczonym zawodem, polega na samokształceniu, umożliwia kompetentne, skuteczne działanie, uzyskiwanie sukcesów, awansów i gratyfikacji.

Autokreacja zawodowa jest poszukiwaniem nowych koncepcji pracy, nowe pomysły i nowe doświadczenia, co korzystnie wpływa na twórcze działania i rozwój nowych umiejętności. Istotne są motywy do podejmowania określonego rodzaju pracy, mobilizują do określonych działań, ale też światopogląd człowieka odgrywa istotną rolę do podjęcia takiej czy innej pracy. System wartości i postaw jest różny u każdego człowieka i dlatego ma znaczenie w kreatywnym działaniu stosownie do tych wartości.

Autokreacja dorosłych obejmuje całą osobowość, umysł, wolę, emocje, inteligencję, zdolności, potrzeby, zainteresowania, mechanizmy przystosowawcze i obronne, nastawienia, motywy postępowania, możliwości percepcyjne. Autokreacja dotyczy też sfery emocjonalnej człowieka, więc może być źródłem zadowolenia, afirmacji i poczucia sensu życia, ale czasem może być czynnikiem zawodowej frustracji, czy też źródłem lęków czy niepokoju spowodowanego zagrożenia utraty pracy, może też sprawiać przyjemność i radość z powodu twórczych działań w pracy. Ten emocjonalny stosunek do wykonywanej pracy ma wpływ na proces autokreacji. Może to skłaniać do krytycznej samooceny swojej pracy i radykalnej zmiany stylu i metod pracy. Emocjonalny stosunek do pracy: zadowolenie czy zniechęcenie wywiera duży wpływ na proces autokreacji.

Autokreacja w dziedzinie emocji człowieka dorosłego z jednej strony ułatwia przystosowanie go do warunków pracy, a z drugiej zwiększa przydatność do wykonywania określonych zadań, mniejsze ryzyko depresji, frustracji, większy optymizm życiowy, odporność na trudne sytuacje, większa dyscyplina, większa odpowiedzialność.

Autokreacja człowieka dorosłego dotyczy też sfery intelektualnej, zdolność twórczego, samodzielnego myślenia, zdolność przewidywania, odkrywania różnych nowych procesów. Zwiększa się poziom kultury umysłowej, rozwija się niezależność umysłowa, powstają nowe kategorie myślenia, nowe postrzeganie i analizowanie świata np. dobro, piękno, prawda, wolność, sprawiedliwość, demokracja, globalizacja, postęp itp. łatwość analizy rzeczywistości i jej oceny.

By być dobrym tancerzem- z Tobą
-jak i gdzie indziej
-nie trzeba wiedzieć dokąd to prowadzi

Trzeba dać się ponieść
Być radosnym, być lekkim,
A zwłaszcza nie można być spiętym

Nie trzeba prosić Cię o wyjaśnienia kroków
Które podoba Ci się robić
Trzeba być jak Twoje przedłużenie

Być zwinnym i żywym
I za twoim pośrednictwem, odbierać rytm orkiestry.
Nie należy chcieć za wszelką cenę przyspieszać

Lecz trzeba zaakceptować
Że się obracamy, że chodzimy bokiem
I to były by jedynie głupie kroki

Gdyby muzyka nie tworzyła harmonii
Lecz my zapominamy muzykę Twojego Ducha
I czynimy z naszego życia ćwiczenia gimnastyczne

Zapominamy, że w Twoich ramionach ono się tańczy,
Że Twoja Święta Wola ma niepojętą wyobraźnię
I że monotonię i znudzenie odczuwają tylko stare dusze,

Które podpierają ściany na radosnym balu Twojej miłości.
Panie przybądź nas zaprosić
Jesteśmy gotowi zatańczyć Ci zakupy,

Które musimy zrobić, rachunki, kolację, którą trzeba przygotować,
Czuwanie, gdy będzie się chciało spać.
Jesteśmy gotowi tańczyć taniec pracy

Taniec zapału, a później chłodu,
Jeśli niektóre melodie są
W tonacji minorowej nie powiemy Ci,

Że są smutne, że mamy przez nie zadyszkę,
A jeśli ludzie nas popychają przyjmujemy to ze śmiechem
Dobrze wiedząc, że to się zawsze zdarza w tańcu

Panie wskaż nam miejsce, gdzie w tej wiecznej powieści
Rozpoczętej miedzy Tobą i nami
Odbywa się szczególny bal posłuszeństwa

Odsłoń przed nami wielką orkiestrę Twych pragnień,
Gdzie to na co pozwalasz rzuca dziwne nuty
W pogodę tego, czego chcesz.

Naucz nas przywdziewać każdego dnia
Naszą ludzką kondycję jak balową suknie,
Która sprawi, że pokochamy wszystkie drobiazgi

Jak nieodzowną biżuterię
Spraw, byśmy przeżywali nasze życie
Nie jako grę w szachy, gdzie wszystko jest odliczone

Ani jako mecz, gdzie wszystko jest trudne
Ani jako twierdzenie matematyczne które nas męczy
Lecz jako niekończące się święto

Na którym powtarza się spotkanie z Tobą
Jak bal, jak taniec w ramionach Twojej łaski
W uniwersalnej muzyce miłości

Panie przybądź nas zaprosić
Książka” Oddać życie”
Pierre Claverie OP

Madelleine Delbrel

Życie stawia człowieka co chwile w różnych sytuacjach. Niektóre są zawikłane i trudne do rozwiązania. Bardzo potrzebna jest wtedy roztropność, której głównym zadaniem jest pomoc w znalezieniu najbardziej odpowiednich decyzji umożliwiających życie właściwe osobie pragnącej żyć w zgodzie zarówno z otoczeniem jak też i z przyrodą.

Roztropność spełnia bardzo doniosłą rolę w życiu człowieka W zgodzie z mądrością pomaga znajdować odpowiednie środki i drogi do postępowania w różnych nieoczekiwanych sytuacjach wymagających znalezienia złotego środka. Roztropność wymaga świadomego pielęgnowania, by mogła skutecznie spełniać swoje zadanie w konkretnych sytuacjach naszego życia.

W życiu należy kierować się mądrością, ale robić to roztropnie. Podstawą roztropnego postępowania jest: wystrzeganie się pochopnego, nieprzemyślanego postępowania: należy się zastanowić, rozważyć racje za i przeciw oraz przemyśleć ich słuszność.

Aby roztropnie postępować należy rozwijać:

1. ostrożność w wydawaniu ocen
2. wnikliwość i gruntowność w podchodzeniu do racji i uzasadnień, nie ulegać pozorom, powierzchowności
3. zdrowy zmysł krytyczny, unikać naiwności czy łatwowierności, czy uporu, chorobliwego niedowierzania czy niezdolności przyswojenia sobie rad czy pouczeń otoczenia
4. bystrość, twórczość i przedsiębiorczość w dochodzeniu do trafnych ocen w konkretnych sytuacjach życiowych
5. zdolność przyjęcia racji poważnych autorytetów.

Warto bliżej zastanowić się przez chwilę czy ja postępuję roztropnie w sytuacjach jakie stawia przede mną życie każdego dnia? Warto zastanowić się, czy jeszcze to słowo ma dla mnie wartość w dzisiejszym świecie, gdzie tak często narażeni jesteśmy na szybkie podejmowanie decyzji w zaskakujących nas sytuacjach?